Η ομιλία της Ελισάβετ Δερματίδου για το κάψιμο της Δαύλειας από τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής.

   Από το φθινόπωρο του 1942 οι ιταλικές αρχές κατοχής συνέλαβαν 60 νέους Δαυλειώτες και τους κράτησαν στις φυλακές της Θήβας , υποβάλλοντάς τους  σε σκληρές δοκιμασίες. Τους απελευθέρωσαν σταδιακά ύστερα από ένα χρόνο περίπου. Το δεύτερο χτύπημα των αρχών της κατοχής , εκδηλώθηκε στις αρχές του Μαΐου του 1943, όταν ένα αεροπλάνο βομβάρδισε τη Δαύλεια και την περιοχή της, σκορπίζοντας παντού το φόβο και την ανησυχία. Ο βομβαρδισμός αυτός όμως ήταν το προειδοποιητικό καμπανάκι για την επερχόμενη θύελλα στη Δαύλεια, η οποία και δεν άργησε να εκδηλωθεί.

   Έτσι, τα ξημερώματα της Τετάρτης 5 Μαΐου του 1943, οι ιταλικές δυνάμεις κατοχής περικύκλωσαν το χωριό, σκότωσαν εν ψυχρώ  δύο Δαυλειώτες , τον Σπύρο Δελή και τον Λουκά Κοπανιά ,  λεηλάτησαν τα νοικοκυριά και πυρπόλησαν το όμορφο και ηρωικό αυτό χωριό. Οι Δαυλειώτες έβλεπαν από τα γειτονικά βουνά με σπαραγμό καρδιάς και οδύνη , να πυρπολούνται τα σπίτια και οι πατρογονικές κληρονομιές τους.  Όμως ο πανδαμάτορας χρόνος και το ηρωικό φρόνημά τους,τους  έφερε γρήγορα πίσω στο χωριό και έχτισαν μέσα από τη στάχτη και τα ερείπια τις όμορφες αυτές κατοικίες τους.

     Αν έρθει κανείς σήμερα στην ιστορική  Δαύλεια , η ψυχή του σκλαβώνεται από τη φιλοξενία και την ευγένεια των Δαυλειωτών,  από το πανέμορφο και παραδοσιακό, σπάνιο  τοπίο της ,πραγματικά στην αγκαλιά του Παρνασσού, που μας χαρίζει απλόχερα.

     Συγκινείται ακόμη από τις πολλές εκδηλώσεις της, τις πλούσιες και πολύτιμες παραδοσιακές φορεσιές της , τους χορούς της , τα πανηγύρια της αλλά κυρίως …συγκινείται από τη ΛΕΒΕΝΤΙΑ ΤΗΣ ΔΑΥΛΕΙΑΣ!  

   Στις 5 Μαΐου λοιπόν του 1943 , όπως αναφέρει στο βιβλίο του ΄ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ Η ΔΑΥΛΕΙΑ΄ο δάσκαλος και Δαυλειώτης Λουκάς Λυμπέρης ,οι Ιταλοί στρατιώτες , αφού από τα χαράματα είχαν περικυκλώσει το χωριό , εισέβαλαν και λεηλάτησαν όλα τα σπίτια , ιδίως τα σπίτια όσων είχαν φύγει προς το μοναστήρι στον Παρνασσό για να σωθούν , ύστερα έβαλαν φωτιά και τα έκαψαν.

   Έκαψαν περισσότερα από 500 σπίτια!

   Σκόρπιζαν στο εσωτερικό τους μία σκόνη, άνοιγαν έπειτα τα παράθυρα και ταυτόχρονα πυροβολούσαν προς το εσωτερικό του σπιτιού, οπότε το σπίτι λαμπάδιαζε στη στιγμή!

   Ολόκληρη εκείνη την ημέρα του Μαγιού, οι φλόγες και οι καπνοί από την καιόμενη Δαύλεια , σκέπαζαν , όπως τα μαύρα σύννεφα , τον ουρανό του χωριού και του έκρυβαν τον ήλιο.

    Ύστερα από το κάψιμο του χωριού, οι Δαυλειώτες , όσοι παρέμειναν , γιατί αρκετοί κατέφυγαν στην Αθήνα και στη Λιβαδειά, περιήλθαν σε αθλιέστερη κατάσταση.

   Ποιος όμως να τους βοηθήσει;

  Αλλά και ποιον να πρωτοβοηθήσεις;

  Οι πάντες είχαν την ανάγκη ΟΛΩΝ!

  Πενιχρή βοήθεια σε τρόφιμα, κάπως πλουσιότερη όμως σε φάρμακα, πέτυχε , ύστερα από πολλές φροντίδες και τρεξίματα, να πάρει μια αυτοσχέδια Επιτροπή από τους Θεόδωρο Μουστρούφα που πήγε από το χωριό στην Αθήνα, τον γιατρό Μπακλαγή, τον αρμόδιο Δαλαμάγκα και τον Λουκά Λυμπέρη, που με πολύ μεγάλο τον κίνδυνο να τους τα αρπάξουν στο δρόμο, κατάφεραν να τα μεταφέρουν στην οδό Μ. Αλεξάνδρου, όπου τα παρέλαβε και τα μετέφερε στο χωριό , ο Δήμος Μοιρογιάννης.

    Τα όσα λεηλάτησαν οι Ιταλοί πριν κάψουν το χωριό, πράγματα δηλαδή χρήσιμα , αντικείμενα αξίας  μικροσυσκευές , ρουχισμό , προίκες κοριτσιών, έπιπλα κ.λπ. ακόμη και ζώα , τα φόρτωναν στα καμιόνια τους και τα μετέφεραν στη Λιβαδειά, όπου τα πουλούσαν με ένα είδος πλειστηριασμού, στην πλατεία της.

   Είναι προς τιμήν των Δαυλειωτών που ήταν εγκατεστημένοι πριν του πολέμου, στη Λιβαδειά, και πολλών Λειβαδιτών που είχαν φίλους και γνωστούς στη Δαύλεια, το ότι αγόρασαν πολλά από τα λεηλατηθέντα και τα απέδωσαν στους ιδιοκτήτες τους.

     Παρά την ολοκληρωτική αυτή καταστροφή που  έπαθαν στο σύνολό τους οι Δαυλειώτες , χάρη στην δραστηριότητα που ανέπτυξαν , ιδίως μετά την αποχώρηση των Κατακτητών, κατάφεραν γρήγορα να συνέλθουν, να αποκαταστήσουν την καταστροφή και να ξαναδημιουργηθούν κυριολεκτικά από τις στάχτες τους.

   Εκτός όμως από τη μεγάλη αυτή υλική καταστροφή που έπαθε η Δαύλεια , ΧΑΡΗ της Εθνικής Ιδέας , έδωσε και 17 παιδιά της στο βωμό της Ελευθερίας.

   17 Δαυλειώτες εκτελέστηκαν στο διάστημα της Κατοχής, από τους Γερμανοιταλούς κατακτητές, για τις φιλελεύθερες ιδέες τους.

   Χαρακτηριστικό το γεγονός που τόσο όμορφα μας περιγράφει στο Ιστορικό μυθιστόρημά της η Δαυλειώτισα  συγγραφέας Σοφία Δελαπόρτα – Δαλαμάγκα

΄ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΠΥΡΠΟΛΗΣΗ ΤΗΣ ΔΑΥΛΕΙΑΣ΄

…Η Γιούλη, μια νεαρή Δαυλειώτισα,  έντρομη , σηκώνεται από το κρεβάτι και τρέχει στο παράθυρο, μόλις αρχίζουν οι πρώτοι πυροβολισμοί των επιδρομέων να διασταυρώνονται πάνω στις στέγες των σπιτιών. Ρίχνει μια επιφυλακτική ματιά έξω από το παράθυρο κι ακούει να στενάζουν τα καλντερίμια από τις αρβύλες των κατακτητών. Μια απρόσμενη τρεμούλα λυγίζει τα γόνατά της. Κάθεται σε μια καρέκλα που βρίσκεται κοντά στο παράθυρο, για να μην πέσει στο πάτωμα. Δεν μπορεί να συγκρατήσει το κροτάλισμα των δοντιών της. Αποθαρρημένη ψιθυρίζει ανάμεσα σε λυγμούς. «Είμαι μονάχη, ανυπεράσπιστη, εκτεθειμένη στα γρανάζια του κινδύνου. Παναγιά μου, βοήθα με!»

   Περνούν στιγμές αγωνίας και τρόμου, αλλά η Γιούλη καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια και συνέρχεται. Στυλώνει το κορμί με θάρρος. Και να , τα βάζει με τον εαυτό της:

 <<Ντροπή Γιούλη! Απαγορεύεται να χάνεις την ψυχραιμία σου σε τόσο δύσκολες στιγμές. Σύνελθε και προσπάθησε να προφυλάξεις και να υπερασπίσεις τον εαυτό σου από τους εχθρούς της πατρίδας. >>

   Δεν τρέμει πια, παρόλο που ακούει να σπάζουν πόρτες και παράθυρα σε γειτονικά σπίτια με τρομαχτικά χτυπήματα, συνοδευμένα από ιταλικές βλαστήμιες. Εμψυχωμένη, μουρμουρίζει: <<Αν χρειαστεί, θα πεθάνω σαν γνήσια Ελληνοπούλα!>>

   Με σταθερές και γρήγορες κινήσεις βγάζει τη νυχτικιά και φοράει μια ρόμπα μακριά με μανίκια, κλειστό γιακά και μεγάλες τσέπες. Πλέκει κοτσίδες τα μακριά μαλλιά της και πηγαίνει στο χολ.    Αφουγκράζεται κρατώντας την αναπνοή της. Ναι! Δεν κάνει λάθος! Ακούγονται κοντινές ξενόγλωσσες ομιλίες. Προχωρεί στο διάδρομο. Πλησιάζει την είσοδο του σπιτιού. Με όλες τις αισθήσεις σε επιφυλακή, ξεκλειδώνει την πόρτα, για να μη χρειαστεί να τη σπάσουν οι βάρβαροι, όπως κάνουν στα άλλα σπίτια. Προσεκτικά ανοίγει το πορτόφυλλο. Ρίχνει μια γρήγορη ματιά έξω. Μια ξαφνική σφαίρα περνάει δίπλα από το κεφάλι της με το σφύριγμα του θανάτου. Τραβιέται αμέσως μέσα και τρέχει στην κουζίνα. Ανοίγει το συρτάρι ενός τραπεζιού, βγάζει ένα μυτερό και κοφτερό μαχαίρι με ξύλινη γερή λαβή και το ρίχνει στη δεξιά τσέπη της ρόμπας που φοράει. Ξαναβγαίνει στο διάδρομο. Ακουμπάει τη ράχη στον τοίχο και περιμένει με όλες τις αισθήσεις σε επιφυλακή. ΤΙ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ; ΜΑ ΤΟΥΣ ΙΤΑΛΟΓΕΡΜΑΝΟΥΣ!

   Αφού βρίσκονται σε γειτονικά σπίτια, από στιγμή σε στιγμή θα καταφτάσουν και στο δικό της.

   Και να, ακούει θυμωμένες ομιλίες στην αυλή του σπιτιού της και συνεχόμενες βαριές πατημασιές στην πετρόσκαλα .

   Είναι προφανές πως ανεβαίνουν. Ξαφνικά, μια κάνη από περίστροφο παρουσιάζεται στο άνοιγμα της πόρτας. Δεν τρέμει. ΔΕΝ ΦΟΒΑΤΑΙ!!!                          Το συναίσθημα της αυτοσυντήρησης και η υπόσχεση που έδωσε στον εαυτό της πρωτύτερα, να φερθεί σαν γνήσια Ελληνοπούλα, την οπλίζει με δύναμη και θάρρος. Σφίγγει τις γροθιές. Με μάτια ορθάνοιχτα, στυλωμένα στο άνοιγμα της πόρτας, βλέπει μια ομάδα Ιταλών στρατιωτών να κατακλύζουν το μπαλκόνι της. Κανένας δεν τολμάει να διαβεί το κατώφλι. Κρατούν όλοι όπλα στραμμένα καταπάνω της. Την κοιτάζουν σκοτεινά … ΜΑ ΔΕΙΛΙΑΖΟΥΝ!

   Αστεία φαίνεται στη Γιούλη η εικόνα τους. Χαμογελάει ειρωνικά και λέει από μέσα της: <<ΑΝΑΝΔΡΟΙ ! ΔΕΙΛΟΙ! ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΣΑΤΕ ΝΑ ΔΕΙΞΕΤΕ ΤΗΝ ΠΑΛΙΚΑΡΙΑ ΣΑΣ ΣΤ΄ΑΔΕΡΦΙΑ ΜΟΥ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΚΕΙ ΠΑΝΩ ΣΤΑ ΑΛΒΑΝΙΚΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΦΥΓΑΤΕ ΣΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ Ε;;;; ΤΩΡΑ ΤΙ ΘΕΛΕΤΕ ΙΤΑΛΟΙ;;; ΝΑ ΔΕΙΞΕΤΕ ΤΗΝ ΑΝΔΡΕΙΑ ΣΑΣ ΟΠΛΙΣΜΕΛΟΙ ΣΕ ΜΙΑ ΑΟΠΛΗ ΕΛΛΗΝΟΠΟΥΛΑ;;;  …………..

   Και στη συνέχεια του βιβλίου, αξίζει κανείς να σταθεί στην ψυχολογική κατάσταση των Δαυλειωτών που βίωναν στα μάτια τους τον άδικο ΠΟΛΕΜΟ….

    Αναφέρει  η συγγραφέας χαρακτηριστικά……΄

   Οι Δαυλειώτες αλαφιασμένοι , τυραννισμένοι από την αγωνία για την τύχη των σπιτιών τους, αρχίζουν να ροβολούν από τις λοφοκορφές και τις πλαγιές του Παρνασσού με την ψυχή στο στόμα. Όσες ώρες καίγονταν τα σπίτια και ανέβαιναν οι καπνοί ψηλά με πύρινες γλώσσες σαν εξωγήινοι, αλλόκοτοι δράκοι που κατασπάραζαν και ροκάνιζαν τα υπάρχοντά τους, έκλαιγαν απαρηγόρητα…

   Μουντή συννεφιά ερήμωσης σκεπάζει το χωριό και σκιάζει τις ψυχές των Δαυλειωτών που γύρισαν σ΄αυτό , αναστατωμένοι.

   Η όμορφη Δαύλεια παρουσιάζει θλιβερή εικόνα. Τα 500 καμένα σπίτια της παρουσιάζουν χαλάσματα, γύμνια και μαυρίλα. Είναι η περίτρανη ένδειξη της αγριότητας των επιδρομέων. Δίχως να κοπιάσουν , να ιδρώσουν και να ξοδέψουν χρήματα για να τα φτιάξουν και να τα στολίσουν , ΤΑ ΑΦΑΝΙΣΑΝ, μέσα σε λίγες ώρες, χωρίς να σκεφτούν πως οι κάτοχοι τους δούλεψαν σκληρά πολλά χρόνια για να τα αποκτήσουν.

  Απομεινάρια της ληστρικής τους μανίας , παραπεταμένα , ξεχαρβαλωμένα, άχρηστα, σε αυλές και δρόμους δείχνουν, πως μερικοί κατέστρεφαν ό,τι δεν μπορούσαν να πάρουν και να μεταφέρουν στα αυτοκίνητα της στρατιωτικής φάλαγγας.

   Στις αυλές των καμένων σπιτιών, πηγαινοέρχονται απελπισμένα τα θύματα της επιδρομής.

  Γυναίκες μοιρολογούν τραβώντας τα μαλλιά τους!

   ΠΑΙΔΙΑ  ΚΛΑΙΝΕ !!!! ΓΙΑΤΙ ΕΜΕΙΝΑΝ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΔΙΧΩΣ ΣΠΙΤΙ. Άντρες βρίζουν και απειλούν τους φευγάτους εχθρούς, ΠΩΣ ΘΑ ΒΓΟΥΝ ΑΝΤΑΡΤΕΣ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ  ΚΑΙ ΘΑ ΠΟΛΕΜΗΣΟΥΝ ΜΕ ΟΠΟΙΟΝ ΤΡΟΠΟ ΜΠΟΡΕΣΟΥΝ!

   ΓΙΑΤΙ . . . ΕΙΝΑΙ ΤΙΜΗ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΕΛΛΗΝΑΣ!

   Και γιατι. . .

   ΕΙΝΑΙ ΤΙΜΗ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΥΛΕΙΑ!!!

  Να θυμόμαστε λοιπόν!

  Να τιμάμε!

  Να μαθαίνουμε!

ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΜΑΙΟΥ ΤΟΥ 1943 ΚΑΗΚΕ Η ΔΑΥΛΕΙΑ ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΙΤΑΛΟΥΣ….

   Πόσο ακόμα να θρηνούμε

   για τους ανθρώπους μας ,

   που χάσαμε  ΤΟΣΟ ΑΔΙΚΑ;  

   Πόσο ακόμα

   θα χτυπάει η καρδιά μας,

   ΚΑΘΕ ΠΟΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΕΚΕΙΝΗ Η ΜΕΡΑ;;;

Advertisements
This entry was posted in Δαύλεια. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s