Χαμηλή «πτήση» χωρίς κάλπες στον ορίζοντα.

Σταύρος Λυγερός

Η συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ χάνει πολύ εκλογικό έδαφος, αλλά δεν καταρρέει. Το δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, φαίνεται και εμπειρικά. Η βασική αιτία της διάχυτης κοινωνικής δυσαρέσκειας είναι τα αλλεπάλληλα επώδυνα μνημονιακά μέτρα (περικοπές, υπερφορολόγηση, πλειστηριασμοί κλπ) και βεβαίως το γεγονός ότι η πραγματική οικονομία -λόγω αυτών των μέτρων- παραμένει μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας.

Για να κλείσει η 2η αξιολόγηση απαιτήθηκε η λήψη πρόσθετων επώδυνων μέτρων, τα οποία επιδείνωσαν το πολιτικό κλίμα για το κυβερνητικό στρατόπεδο. Από την άλλη πλευρά, όμως, η συμφωνία στο Eurogroup της 15ης Ιουνίου προκάλεσε ανακούφιση. Απομάκρυνε την αβεβαιότητα και προσφέρει μία ανάσα σταθερότητας.

Τα αντιφατικά αισθήματα που διατρέχουν την κοινωνία είναι σημείο των καιρών και απόδειξη της ομηρίας, στην οποία έχει περιέλθει η Ελλάδα. Η ζωτική ανάγκη για σταθερότητα, όμως, ικανοποιείται έστω και εν μέρει, έστω και συγκυριακά από τους δανειστές. Και αυτοί την ικανοποιούν μόνο εφόσον η Αθήνα δέχεται τον κορμό των απαιτήσεών τους.

Παρά τη δεδομένη δυσαρέσκειά τους, οι πολίτες έχουν κατά κανόνα συνειδητοποιήσει ότι τις πολιτικές τις υπαγορεύουν οι δανειστές. Οι ελληνικές κυβερνήσεις της μνημονιακής περιόδου, ανεξαρτήτως ιδεολογικού-πολιτικού χρώματος, δεν κάνουν τίποτα περισσότερο από τα να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις του ευρωιερατείου και του ΔΝΤ.

Η αντίφαση της ΝΔ

Δεδομένου ότι κανένα από τα μεγάλα κόμματα δεν συζητάει καν το ενδεχόμενο μία εναλλακτικής που στην πράξη ισοδυναμεί με ρήξη, το μνημονιακό μονοπάτι καθίσταται μονόδρομος. Με άλλα λόγια, η επάνοδος των «γαλάζιων» στην εξουσία δεν θα άλλαζε ουσιαστικά τα πράγματα.

Η σημερινή στάση της ΝΔ, άλλωστε, είναι εξόφθαλμα αντιφατική. Κατηγορεί την κυβέρνηση Τσίπρα, επειδή καθυστέρησε να κλείσει τη 2η αξιολόγηση. Την ίδια στιγμή, όμως, αρνήθηκε να ψηφίσει τα προαπαιτούμενα για το κλείσιμο. Υποστηρίζει πως εάν η 2η αξιολόγηση είχε κλείσει εγκαίρως, τα μέτρα θα ήταν λιγότερα.

Ακόμα και εάν δεχθεί κανείς αυτό τον ισχυρισμό, για να είναι συνεπής με τον εαυτό του, ο Μητσοτάκης θα έπρεπε να ζητάει από τότε που άρχισαν οι σχετικές διαπραγματεύσεις, η Αθήνα να δεχθεί τις απαιτήσεις των δανειστών. Μόνο έτσι θα έκλεινε γρήγορα η αξιολόγηση και θα υπήρχε καθυστέρηση.

Αντί γι’ αυτό, η ηγεσία της ΝΔ ακολούθησε την πεπατημένη των κομμάτων που βρίσκονται στην αξιωματική αντιπολίτευση. Πατάει σε δύο βάρκες, ποντάροντας στο γεγονός ότι η εφαρμογή των μνημονιακών υποχρεώσεων φθείρει την κυβέρνηση και εξ αντιδιαστολής φουσκώνει τα εκλογικά πανιά της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Το σύνδρομο της αρνητικής ψήφου

Μπορεί από την άποψη της εθνικής ευθύνης η στάση αυτή να είναι προβληματική, αλλά αποδίδει πολιτικά-εκλογικά. Ειδικά από ένα χρονικό σημείο και πέρα, οι ψηφοφόροι παύουν να συγκρίνουν την κυβέρνηση με την αξιωματική αντιπολίτευση. Αρχίζει να κυριαρχεί το σύνδρομο της αρνητικής ψήφου: να φύγει η κυβέρνηση και ας έρθει οποιοσδήποτε.

Έχουμε ήδη εισέλθει σ’ αυτή τη φάση, αλλά όχι κατά τρόπο δυναμικό. Ενώ η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών δυσφορεί και παίρνει αποστάσεις από την κυβέρνηση Τσίπρα δεν πιέζει για την άμεση ανατροπή της, επειδή δεν ελπίζει πολλά από μία αλλαγή φρουράς.

Υπάρχει, βεβαίως, και ο παράγοντας της αδράνειας στην εκλογική συμπεριφορά των πολιτών. Αυτός ισχύει και στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ παρότι είναι σχετικά χαλαρή η πολιτική σχέση μαζί του των κεντροαριστερών που το 2012 και το 2015 τον ψήφισαν. Δεν είναι, όμως, η κύρια αιτία που το κόμμα του Τσίπρα ναι μεν συρρικνώνεται, αλλά δεν καταρρέει δημοσκοπικά.

Όσοι λόγω των Μνημονίων είχαν πάρει αποστάσεις από το ΠΑΣΟΚ μπορεί να είναι τώρα από δυσαρεστημένοι έως εξοργισμένοι με τη σημερινή κυβέρνηση, αλλά δεν επιστρέφουν εκλογικά στο παλιό κόμμα τους. Επειδή, μάλιστα, δεν βλέπουν να υπάρχει αξιόπιστη αντιμνημονιακή πολιτική δύναμη με προοπτική εξουσίας, βρίσκονται σε μία κατάσταση εκλογικού μετεωρισμού.

Φυγή προς τα «εμπρός»

Η ιδιότυπη αυτή ατμόσφαιρα εκ των πραγμάτων δίνει πολιτικό χρόνο στην κυβέρνηση. Προς την ίδια κατεύθυνση λειτουργεί και η προσδοκία της αγοράς ότι τώρα που ολοκληρώνεται η αξιολόγηση, η επικράτηση κλίματος πολιτικής σταθερότητας και ηρεμίας θα τονώσει τη δοκιμαζόμενη πραγματική οικονομία.

Στο Μαξίμου διαπιστώνουν την πολιτική-εκλογική φθορά, αλλά θεωρούν πως δεν έχουν άλλη επιλογή από τη φυγή προς τα «εμπρός». Αυτό στην πράξη σημαίνει εφαρμογή των μνημονιακών υποχρεώσεων με την ελπίδα πως τελικώς θα επικρατήσει το αισιόδοξο σενάριο. Η οικονομία θα σταθεροποιηθεί και σιγά-σιγά θα αρχίσει να μπαίνει σε τροχιά ανάπτυξης.

Ο πρωθυπουργός και το επιτελείο του ελπίζουν πως εάν αυτό συμβεί μπορεί να μην αποφύγουν την ήττα στις επόμενες εκλογές, αλλά θα εδραιωθούν ως ο δεύτερος πυλώνας του πολιτικού συστήματος. Με άλλα λόγια, πως θα παραμείνουν κόμμα εξουσίας και θα έχουν μέλλον.

Στην πραγματικότητα, όλα τα παραπάνω στοιχεία σκιαγραφούν μία ασταθή πολιτική ισορροπία. Μετά και το κλείσιμο της 2ης αξιολόγησης, πάντως, η κυβέρνηση Τσίπρα έχει αγοράσει αρκετό πολιτικό χρόνο. Κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει την εξάντληση της τετραετίας, αλλά αν δεν συμβεί κάτι που σήμερα δεν είναι ορατό, όπως εκτεταμένη κοινωνική αναταραχή, η κυβέρνηση θα συνεχίσει την ίδια χαμηλή πτήση.

Μεθεπόμενες εκλογές με απλή αναλογική

Όπως είναι γνωστό, οι μεθεπόμενες εκλογές θα πραγματοποιηθούν με το σύστημα της απλής αναλογικής. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η ΝΔ θα πάει σε εκείνες τις εκλογές ως κυβερνητικό κόμμα και ο ΣΥΡΙΖΑ ως αξιωματική αντιπολίτευση.

Αυτό θα του δίνει το πλεονέκτημα να διαμορφώσει ένα κεντροαριστερό μέτωπο πρωτίστως στο επίπεδο της εκλογικής βάσης. Αλλά και στο επίπεδο του πολιτικού συστήματος, ειδικά εάν το ΠΑΣΟΚ-Δημοκρατική Συμπαράταξη δεν έχει συμπράξει ως μικρός εταίρος για τον σχηματισμό της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Η Κουμουνδούρου θα καλέσει τότε τα μικρά κόμματα του ενδιάμεσου χώρου που θα έχουν επιβιώσει κοινοβουλευτικά στις επόμενες να συμπλεύσουν με τον ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο σε μία αντιπολιτευτική γραμμή, αλλά και με κυβερνητική προοπτική στη βάση ενός κοινού προγράμματος.

Στην όχι πολύ πιθανή περίπτωση που τα μικρότερα κόμματα του ενδιάμεσου χώρου μετά τις επόμενες εκλογές συνεργασθούν στον σχηματισμό κυβέρνησης Μητσοτάκη, εκ των πραγμάτων θα αφήσουν ελεύθερο το γήπεδο της αντιπολίτευσης και της κεντροαριστεράς στον ΣΥΡΙΖΑ. Προφανώς και ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι βαριά τραυματισμένος, λόγω της δικής του μνημονιακής θητείας, αλλά και οι δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι δεν έχουν επιλογές. Εκτός και εάν μέχρι τότε προκύψουν.

πηγή

Advertisements
This entry was posted in Aναδημοσίευση απόSstavros Lygeros. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s